Boris Fırtınası: İklim değişikliği sel zirvelerini yağıştan çok daha fazla artırdı
İnsan kaynaklı ısınma olmasaydı 2024 selindeki yağış %6–9 daha zayıf, sel zirveleri ise %14–22 daha düşük olurdu. Bu, UFZ'nin bir çalışmasındaki model hesaplamalarına göre ortaya çıktı.
Fotoğraf: Contains modified Copernicus Sentinel data 2024 processed by Sentinel Hub / Wikimedia Commons, CC BY 4.0 (kırpılmış ve yeniden boyutlandırılmış)
İklim değişikliği, Eylül 2024'teki Boris Fırtınası'nın yol açtığı selleri yağış miktarlarının kendisinden belirgin biçimde daha fazla ağırlaştırdı. Bu sonuca, Leipzig'deki Helmholtz Çevre Araştırmaları Merkezi'nden (UFZ) Peter Miersch'in ekibi, çarşamba günü „Science Advances“ dergisinde yayımlanan çalışmada ulaştı. Boris, özellikle Polonya, Çekya ve Avusturya'da ağır su baskınlarına yol açmıştı; birçok yerde birkaç gün içinde yüzlerce milimetre yağış düştü.
Araştırmacılar olayı bugünkü peyzajda bir kez insan kaynaklı ısınmayla, bir kez de ısınma olmadan simüle etti. İklim değişikliği olmasaydı yağışlar iklim modeline bağlı olarak yaklaşık yüzde 6 ila 9 daha az, nehirlerdeki sel zirveleri ise ortalama yaklaşık yüzde 14 ila 22 daha düşük olurdu. Bunun için iki iklim modelini, biri makine öğrenmesine dayanan iki hidrolojik modelle birleştirdiler. Tüm kombinasyonlar aynı etkiyi gösterdi. Aralıklar modeller arasındaki farkları yansıtıyor; açıklama metninde resmî güven aralıkları belirtilmiyor.
Miersch nedeni doymuş topraklarla açıklıyor: Başlangıçta toprak yağmurun bir kısmını emiyor, ancak bir noktadan sonra „her ek milimetre yağmur doğrudan nehre akıyor“. Eş yazar Jakob Zscheischler (UFZ ve TU Dresden), yüzde on daha fazla sağanağın yalnızca yüzde on daha fazla sel anlamına gelmediği uyarısında bulunuyor. Yalnızca yağışa bakan tehlike değerlendirmeleri bu nedenle artışı olduğundan düşük tahmin edebilir. İklim değişikliğinin Boris gibi hava koşullarını daha sık hâle getirip getirmediğini çalışma açıkça incelemedi.