Nature Climate Change: Buz kaybı büyük okyanus katmanının trendini tersine çeviriyor
Antarktika Ara Suyu 2016'dan beri daha tuzlu, daha yoğun ve daha derin hale geliyor. Araştırmacılar başlıca nedenin deniz buzundaki azalma olduğunu düşünüyor; sonuçlar ise belirsiz.
Fotoğraf: NASA/Jane Peterson / Wikimedia Commons, Public domain (kırpılmış ve yeniden boyutlandırılmış)
Güney Yarımküre'nin en büyük su kütlelerinden biri uzun süredir devam eden eğilimini tersine çevirdi. Bunu, Melbourne Üniversitesi, Hindistan Bilim Enstitüsü (IISc) ve Southampton Üniversitesi'nden araştırmacılar, Nature Climate Change dergisinin 28 Ekim'de yayımlanan sayısında bildirdi. Antarktika Ara Suyu (AAIW) yaklaşık 500 ila 1.500 metre derinlikte bulunuyor ve küresel devirdaim dolaşımının üst kolunun bir parçası. 1995 ile 2015 arasında mevsimlik deniz buzunun erime suyu bu katmanı görece tatlı ve kararlı tutarken, 2016'dan 2024'e kadar katman daha tuzlu ve yoğun hale geldi ve daha derine battı. Yazarlara göre bu, böyle bir tersine dönüşün ilk doğrudan gözlemsel kanıtı.
Çalışma ölçüm verilerine dayanıyor: yaklaşık 4.000 Argo şamandırasından alınan veriler ile uydu ve atmosfer verileri. Antarktika deniz buzu 2016'dan beri rekor düşük seviyelere ulaşıyor. Araştırmacılara göre yaz aylarındaki erime suyu miktarı, Amazon Nehri'nin yıllık debisinin (yaklaşık 6.600 kilometreküp) yaklaşık üç katından yaklaşık iki katına geriledi. İkinci etken olarak daha tuzlu ve daha sıcak derin suların güçlenen yükselmesini gösteriyorlar. Buna benzer son değişim yaklaşık 130.000 yıl önce, son sıcak dönemin sonunda yaşandı. “Bu geçiş binlerce yıl sürdü, iki on yıl değil”, dedi ortak yazar Bishakhdatta Gayen. Basın bültenleri hata aralıklarını belirtmiyor.
Olası sonuçlar araştırmacıların değerlendirmesi, bir ölçüm değil. Yazarlar, mevcut iklim modellerinin derin denizdeki ısınmayı hafife alabileceğini ve bu nedenle bölgesel deniz seviyesi yükselmesini de yanlış değerlendirebileceğini yazıyor. “Zayıflamış bir AAIW katmanı fazla ısıyı daha derine itebilir”, dedi ilk yazar, IISc'de doktora öğrencisi Kaushik Mishra. Southampton'dan okyanus bilimci Alberto Naveira Garabato, kalıcı bir kaymanın yıllar ile on yıllar içinde Atlantik Devirdaim Dolaşımı'nı (AMOC) da etkileyebileceğini düşünüyor. Okyanustaki karbon depolaması da etkilenebilir; ancak araştırmacılar, etkinin boyutunun ve zamanlamasının belirsiz olduğunu vurguluyor.