SAFE: Brüksel kullanılmayan 21,3 milyar avroluk savunma kredisini yeniden açtı
Komisyon, paranın Ukraynalı firmalarla ortak projelere akmasını umuyor. Kiev'in yararlanacağına dair bir garanti yok; birçok ülke ilgi göstermiyor.
Fotoğraf: Marzia Cosenza / EC - Audiovisual Service / Wikimedia Commons, CC BY 4.0 (kırpılmış ve yeniden boyutlandırılmış)
AB Komisyonu Perşembe günü, toplam 150 milyar avroluk SAFE programının kullanılmayan 21,3 milyar avroluk savunma kredisini yeniden kullanıma sundu. İkinci başvuru turu 13 Kasım'a kadar sürüyor. Brüksel, üye devletlerin parayı Ukraynalı şirketlerle ortak projeler için kullanmasını istiyor. Savunma Komiseri Andrius Kubilius, öncelikli alanlar olarak füze savunmasını, insansız hava araçlarını ve mühimmatı sıraladı.
Ancak söz konusu krediler ulusal krediler olduğundan Komisyon, hükümetleri Ukraynalı firmaları dahil etmeye zorlayamıyor; yürürlükteki kurallara göre kullanılmayan fonlar doğrudan Kiev'e de aktarılamıyor. Bir AB yetkilisi, Ukrayna'nın yararlanacağına dair “hiçbir garanti” olmadığını kabul etti. İtalya, Macaristan ve Fransa beklenenden belirgin biçimde daha az borçlandı; Almanya ve Hollanda'nın da aralarında bulunduğu sekiz ülke ise SAFE'e hiç katılmıyor.
Bu nedenle yeni kredi için yalnızca Polonya, İrlanda ve Yunanistan gibi birkaç ülkenin başvurması bekleniyor. Polonya, 43,73 milyar avro ile toplam hacmin yaklaşık yüzde 30'unu alarak en büyük yararlanıcı konumunda ve bunun yüzde 89'unu yerli savunma sanayisi için öngörmüş durumda. Tek bir ülke tarafından yapılan alımlar Mayıs'tan bu yana mümkün olmadığından, Varşova'nın ek krediler için Ukraynalı ortaklara ihtiyaç duyabilir. Ukrayna'nın bütçesinde yaklaşık 70 milyar avro açık bulunuyor.