Bozulmalara dayanan desen: Penn çipi ışık parçacıklarına dayanıklı “skyrmion”lar işliyor

Kuantum ağlarının gelecekte bilgiyi dolanık ışık parçacıklarıyla iletmesi hedefleniyor; ancak dolanıklık bozulmalara karşı çok hassas. University of Pennsylvania Mühendislik Fakültesi'nden Prof. Liang Feng'in ekibi, “Nature Physics” dergisinde (DOI 10.1038/s41567-026-03487-x) farklı bir yol bildirdi: ışığın polarizasyonundaki girdap benzeri topolojik desenler olan skyrmionlar. Üniversite çalışmayı 30 Ekim'de tanıttı.

Çip, bir çift dolanık foton üretiyor ve bunlardan birine bir skyrmion deseni işliyor; araştırmacılar bu deseni daha sonra iki fotonun ortak kuantum durumuna aktardı. Deneyde desenin topolojik özelliği, bozulmalar dolanıklığı çoktan yok ettiğinde bile korundu; ancak daha da güçlü bozulmalarda çöktü. Kuantum diskordu (quantum discord) adı verilen bir başka kuantum korelasyonu biçimi de varlığını sürdürdü.

Feng, “Bu desenlerin dolanıklık olmadan da hayatta kalabileceğini gösterdik” dedi. Feng'e göre bu, çok daha güvenilir kuantum ağlarının temelini oluşturabilir. Çip, yaklaşık beş yıllık bir geliştirme çalışmasının ardından üniversitenin nanoteknoloji merkezinde üretildi; Güney Afrika ve Singapur'dan araştırmacılar da çalışmada yer aldı. Açıklamada somut ölçüm değerleri verilmiyor.